Ücretsiz Zekât Hesaplama Aracı

Zekat Nedir? Hangi Mallardan Verilir?

Zekat sözcüğü Arapça zekâ kökünden gelir; "temizlenme, artma, bereketlenme" anlamlarını taşır. Terim olarak zekat, dinen zengin sayılan Müslümanın malının belirli bir miktarını Allah rızası için belirli kişilere vermesidir. Kur'an'da namazla birlikte 30'dan fazla yerde geçer (örn. Bakara 43, 110; Tevbe 60). Hicretin ikinci yılında (Hz. Peygamber döneminde) farz kılınmıştır.

Zekata tabi mallar dört ana kategoride toplanır: (1) nakit ve mevduat (Türk Lirası, döviz, banka hesabı, dijital ödeme bakiyeleri), (2) altın ve gümüş (külçe, takı, sikke), (3) ticaret malları (satılmak üzere alınmış stoklar, hisse senedi, kripto para), (4) tarım ürünleri ve hayvanlar (buğday, hurma, deve, sığır, koyun gibi nisab altı miktarlar farklı oranlara tabidir). Ev, araba, kişisel eşya, mesleki alet zekat dışıdır.

Zekat Vermenin Şartları

Bir kişinin zekat vermesinin farz olabilmesi için kişiye ait şartlar ve mala ait şartlar birlikte gerçekleşmelidir.

2026 Nisab Miktarı — Detaylı Karşılaştırma

Nisab, zekat farziyetinin başladığı asgari mal miktarıdır. Hz. Peygamber'in belirlediği iki temel ölçü vardır: 20 miskal altın (yaklaşık 80.18 gr) veya 200 dirhem gümüş (yaklaşık 561 gr). Klasik İslami fıkıhta her iki nisab da geçerlidir.

Zekat Nasıl Hesaplanır? 5 Adımda Pratik Yöntem

Zekat hesaplaması, zekat yılınızın bittiği gün (kameri/hicri takvime göre) yapılır. Çoğu kişi pratik olsun diye Ramazan ayını zekat ayı seçer; bu sünnete uygun ve yaygın bir uygulamadır. Aşağıdaki adımları takip ederek kendi zekatınızı hesaplayabilirsiniz.

1. 1

   Tüm Varlıklarınızı Listeleyin

   Nakit (TL/döviz), banka mevduatı, altın (külçe/takı), gümüş, hisse senedi, kripto para, ticari stok, alacaklar (tahsil edilebilirse).

2. 2

   Borçlarınızı ve Asli İhtiyacınızı Düşün

   Vadesi gelmiş borçlar, kira, asli ihtiyaç (1 yıllık ev/yiyecek), mesleki alet ve binekler düşülür.

3. 3

   Net Zekata Tabi Malı Bulun

   Varlık toplamından borçlar ve asli ihtiyaç çıkarılır. Kalan tutar zekat matrahıdır.

4. 4

   Nisab Eşiğini Geçtiğinizi Doğrulayın

   Eğer net malınız 26.000 ₺ (gümüş nisabı) veya 240.000 ₺ (altın nisabı) üzerindeyse zekat farzdır — klasik İslami fıkıhta her iki nisab da geçerlidir.

5. 5

   Zekatı Hesaplayın: Net Mal × 0.025

   Net zekata tabi malınızın %2.5'i (1/40'ı) zekattır. Örn. 200.000 ₺ varlığınız varsa 5.000 ₺ zekat verirsiniz.

Klasik İslami Fıkıhta Farklı Yorumlar

Bazı zekat detaylarında klasik İslami fıkıhta birden fazla geçerli görüş bulunur. Bağışçı kendi öğretmeni veya mahalli müftüsünün rehberliğinde uygun yorumu seçebilir; her iki yaklaşım da dini olarak geçerlidir.

• Altın takı zekatı: Bir görüşe göre kullanım amaçlı bile olsa zekat verilir; bir başka görüşe göre mubah kullanımdaki takıdan zekat verilmez.
• Tahsili belirsiz alacaklar: Bir görüşe göre tahsil edildiğinde verilir; bir başka görüşe göre her yıl verilir; bir başka görüşe göre tahsil edildiğinde tek yıl için verilir.
• Nisab türü: Klasik İslami fıkıhta hem altın (≈ 240.000 ₺) hem de gümüş (≈ 26.000 ₺) nisabı geçerlidir; gümüş nisabı fakirlerin lehine olduğu için ihtiyatlı tercih sayılır.

Zekat Kimlere Verilir? — Tevbe Suresi 60. Ayet

Kur'an-ı Kerim, Tevbe Suresi 60. ayette zekat verilebilecek 8 sınıfı açıkça belirler: "Sadakalar (zekatlar), Allah'tan bir farz olarak ancak fakirlere, miskinlere, zekat işinde çalışanlara, kalpleri (İslam'a) ısındırılacaklara, kölelere, borçlulara, Allah yolunda olanlara ve yolda kalmışlara verilir."

Zekâtınızı bir kurum aracılığıyla veriyorsanız, kurumun zekâtı bu sekiz sınıfa nasıl ulaştırdığını ve fon ayrımını nasıl belgelediğini sormanız tavsiye edilir. Bakara 195 şu anda zekât kabul etmez; ayrıntılar için zekât kimlere verilir rehberimize bakabilirsiniz.

Zekat Kimlere Verilmez?

Zekatın geçerli olabilmesi için verilmemesi gereken kişiler de fıkıh kaynaklarında açıkça sayılmıştır:

• Anne-baba, dede-nine ve diğer üst soy
• Çocuklar, torunlar ve diğer alt soy
• Eş (karı-koca birbirine zekat veremez)
• Zenginler (nisab üstü mala sahip olanlar)
• Gayri-müslimler (klasik İslami fıkıhta zekat genellikle Müslüman hak sahiplerine verilir; bazı görüşler "müellefe-i kulûb" sınıfında istisna tanır)
• Hz. Peygamber'in soyu (Haşimoğulları — bazı görüşlerde günümüzde uygulanmaz)

Kardeş, amca, hala, dayı, teyze gibi akrabalara zekat vermek caizdir ve ek sevap getirir (sıla-i rahim); zekâtınızı verirken yukarıdaki kısıtlamalara dikkat etmeniz yeterlidir.

Bakara 195'in Zekât Politikası

Zekât, amaç-kısıtlı bir ibadettir: yalnızca Tevbe 60'taki sekiz sınıfa ulaşması gerekir. Bu yüzden Bakara 195, doğrulanmış saha partneri, fon ayrım yöntemi ve raporlama kontrolleri tamamlanmadan zekât kabul etmez. Bugün sunduğumuz hizmet eğitimdir: ücretsiz hesaplayıcı ve bu rehber içerikler. Genel fona yapacağınız kısıtlanmamış bağışlar zekât değildir; kuruluşun yönetişim, uyum ve eğitim çalışmalarını destekler.

Zekât programımız aktive olduğunda bu sayfada ve şeffaflık sayfamızda duyurulacaktır. O güne kadar zekâtınızı, zekât fonunu belgeleyen köklü bir kuruma vermenizi öneririz.

İlgili Ücretsiz Rehberler