Zekat Hesapla & Ode

Zekat Nedir? Hangi Mallardan Verilir?

Zekat sözcüğü Arapça zekâ kökünden gelir; "temizlenme, artma, bereketlenme" anlamlarını taşır. Terim olarak zekat, dinen zengin sayılan Müslümanın malının belirli bir miktarını Allah rızası için belirli kişilere vermesidir. Kur'an'da namazla birlikte 30'dan fazla yerde geçer (örn. Bakara 43, 110; Tevbe 60). Hicretin ikinci yılında (Hz. Peygamber döneminde) farz kılınmıştır.

Zekata tabi mallar dört ana kategoride toplanır: (1) nakit ve mevduat (Türk Lirası, döviz, banka hesabı, dijital ödeme bakiyeleri), (2) altın ve gümüş (külçe, takı, sikke), (3) ticaret malları (satılmak üzere alınmış stoklar, hisse senedi, kripto para), (4) tarım ürünleri ve hayvanlar (buğday, hurma, deve, sığır, koyun gibi nisab altı miktarlar farklı oranlara tabidir). Ev, araba, kişisel eşya, mesleki alet zekat dışıdır.

Zekat Vermenin Şartları

Bir kişinin zekat vermesinin farz olabilmesi için kişiye ait şartlar ve mala ait şartlar birlikte gerçekleşmelidir.

2026 Nisab Miktarı — Detaylı Karşılaştırma

Nisab, zekat farziyetinin başladığı asgari mal miktarıdır. Hz. Peygamber'in belirlediği iki temel ölçü vardır: 20 miskal altın (yaklaşık 80.18 gr) veya 200 dirhem gümüş (yaklaşık 561 gr). Klasik İslami fıkıhta her iki nisab da geçerlidir.

Zekat Nasıl Hesaplanır? 5 Adımda Pratik Yöntem

Zekat hesaplaması, zekat yılınızın bittiği gün (kameri/hicri takvime göre) yapılır. Çoğu kişi pratik olsun diye Ramazan ayını zekat ayı seçer; bu sünnete uygun ve yaygın bir uygulamadır. Aşağıdaki adımları takip ederek kendi zekatınızı hesaplayabilirsiniz.

1. 1

   Tüm Varlıklarınızı Listeleyin

   Nakit (TL/döviz), banka mevduatı, altın (külçe/takı), gümüş, hisse senedi, kripto para, ticari stok, alacaklar (tahsil edilebilirse).

2. 2

   Borçlarınızı ve Asli İhtiyacınızı Düşün

   Vadesi gelmiş borçlar, kira, asli ihtiyaç (1 yıllık ev/yiyecek), mesleki alet ve binekler düşülür.

3. 3

   Net Zekata Tabi Malı Bulun

   Varlık toplamından borçlar ve asli ihtiyaç çıkarılır. Kalan tutar zekat matrahıdır.

4. 4

   Nisab Eşiğini Geçtiğinizi Doğrulayın

   Eğer net malınız 26.000 ₺ (gümüş nisabı) veya 240.000 ₺ (altın nisabı) üzerindeyse zekat farzdır — klasik İslami fıkıhta her iki nisab da geçerlidir.

5. 5

   Zekatı Hesaplayın: Net Mal × 0.025

   Net zekata tabi malınızın %2.5'i (1/40'ı) zekattır. Örn. 200.000 ₺ varlığınız varsa 5.000 ₺ zekat verirsiniz.

Klasik İslami Fıkıhta Farklı Yorumlar

Bazı zekat detaylarında klasik İslami fıkıhta birden fazla geçerli görüş bulunur. Bağışçı kendi öğretmeni veya mahalli müftüsünün rehberliğinde uygun yorumu seçebilir; her iki yaklaşım da dini olarak geçerlidir.

• Altın takı zekatı: Bir görüşe göre kullanım amaçlı bile olsa zekat verilir; bir başka görüşe göre mubah kullanımdaki takıdan zekat verilmez.
• Tahsili belirsiz alacaklar: Bir görüşe göre tahsil edildiğinde verilir; bir başka görüşe göre her yıl verilir; bir başka görüşe göre tahsil edildiğinde tek yıl için verilir.
• Nisab türü: Klasik İslami fıkıhta hem altın (≈ 240.000 ₺) hem de gümüş (≈ 26.000 ₺) nisabı geçerlidir; gümüş nisabı fakirlerin lehine olduğu için ihtiyatlı tercih sayılır.

Zekat Kimlere Verilir? — Tevbe Suresi 60. Ayet

Kur'an-ı Kerim, Tevbe Suresi 60. ayette zekat verilebilecek 8 sınıfı açıkça belirler: "Sadakalar (zekatlar), Allah'tan bir farz olarak ancak fakirlere, miskinlere, zekat işinde çalışanlara, kalpleri (İslam'a) ısındırılacaklara, kölelere, borçlulara, Allah yolunda olanlara ve yolda kalmışlara verilir."

Bakara 195, zekatınızı bu sekiz sınıftan ihtiyaç içinde olanlara — özellikle 1, 2, 6 ve 8. sınıflara — ulaştırır. Bağış sırasında öncelik vermek istediğiniz alanı (yetim, dul, öğrenci, hasta vb.) seçebilirsiniz.

Zekat Kimlere Verilmez?

Zekatın geçerli olabilmesi için verilmemesi gereken kişiler de fıkıh kaynaklarında açıkça sayılmıştır:

• Anne-baba, dede-nine ve diğer üst soy
• Çocuklar, torunlar ve diğer alt soy
• Eş (karı-koca birbirine zekat veremez)
• Zenginler (nisab üstü mala sahip olanlar)
• Gayri-müslimler (klasik İslami fıkıhta zekat genellikle Müslüman hak sahiplerine verilir; bazı görüşler "müellefe-i kulûb" sınıfında istisna tanır)
• Hz. Peygamber'in soyu (Haşimoğulları — bazı görüşlerde günümüzde uygulanmaz)

Bakara 195 zekat dağıtım protokolünde bu kurallar otomatik uygulanır; hak sahibi olmayan kişilere zekat fonundan ödeme yapılmaz. Kardeş, amca, hala, dayı, teyze gibi akrabalara zekat vermek caizdir ve ek sevap getirir (sıla-i rahim).

Bakara 195'te Zekat Dağıtım Süreci

1. 1. Online Hesaplama: Zekat formundaki hesaplayıcıya varlık ve borçlarınızı girin; sistem otomatik olarak zekatınızı hesaplar.
2. 2. Niyet ve Onay: Zekat niyetinizi doğrulayın; bağışınızın sadaka değil zekat olarak işlenmesi için bu adım kritiktir.
3. 3. Stripe Ödeme: 256-bit SSL şifreli güvenli ödeme; kart bilgileri Bakara 195 sunucularında saklanmaz.
4. 4. Anında Makbuz: Bağış makbuzu ve zekat sertifikası dakikalar içinde e-postanıza gelir.
5. 5. Hak Sahibi Tespiti: Bakara 195 saha ekibi ve anlaşmalı sivil toplum kuruluşları, fıkha uygun hak sahibi tespiti yapar.
6. 6. Dağıtım Raporu: Zekatınızın hangi bölgede, ne kadarının kimler için kullanıldığı raporu e-postanıza ulaşır.

Diğer Bağış Türleri