Tıbbi tavsiye değildir. Bu sayfa Sağlık Bakanlığı ve TÜRK Pediatrik Hematoloji-Onkoloji Derneği kaynaklarına dayanan genel bilgilendirme amaçlıdır. Tıbbi sorular için çocuk hematoloji-onkoloji uzmanına başvurunuz.
Lösemi Nedir?
Lösemi (kan kanseri), kemik iliğinin normal beyaz kan hücresi (lökosit) üretimini bozarak kontrolsüz şekilde anormal hücreler üretmesine yol açan bir kanser türüdür. Bu anormal hücreler dolaşıma karışarak normal kan hücrelerinin (kırmızı küre, trombosit, sağlıklı beyaz küre) sayısını düşürür; sonuç olarak yorgunluk, kanama eğilimi ve enfeksiyona yatkınlık oluşur.
Çocukluk Çağı Lösemi Türleri
| Tür | Görülme Sıklığı (%) | En Sık Yaş | 5 Yıllık Sağkalım |
|---|---|---|---|
| Akut Lenfoblastik Lösemi (ALL) | ~80% | 2-5 yaş | %85+ |
| Akut Miyeloid Lösemi (AML) | ~15-20% | Bebeklik & ergenlik | %65-75 |
| Kronik Miyeloid (CML) ve diğer | < 5% | Daha büyük çocuklar | %80+ (TKİ tedavi) |
Belirtiler
Erken belirtiler nonspesifik olduğu için sıklıkla grip ya da viral enfeksiyonla karıştırılır:
- Sürekli yorgunluk, halsizlik, soluk cilt
- Açıklanamayan ateş ve sık enfeksiyon
- Burun kanaması, ufak çürükler, peteşi
- Kemik veya eklem ağrısı (özellikle bacaklarda)
- Şişmiş lenf bezleri (boyun, koltuk altı, kasık)
- İştahsızlık ve kilo kaybı
- Karın şişliği (dalak/karaciğer büyümesi)
Önemli: Bu belirtiler 2 haftadan uzun sürerse mutlaka çocuk doktoruna başvurun ve tam kan sayımı yaptırın. Erken tanı sağkalım oranını doğrudan etkiler.
Tanı Süreci
Lösemi şüphesinde tanı süreci şu adımları içerir:
- Tam kan sayımı (CBC): Lökosit, eritrosit ve trombosit sayıları kontrol edilir.
- Kan yayma incelemesi: Anormal hücre morfolojisi mikroskop altında değerlendirilir.
- Kemik iliği biyopsisi/aspirasyonu: Kalça kemiğinden alınan örnekle kesin tanı konur.
- Akış sitometresi: Hücre yüzey markerları ile lösemi alt türü belirlenir (B-ALL, T-ALL, AML alt tipleri).
- Sitogenetik & moleküler testler: Kromozom bozuklukları ve gen füzyonları (BCR-ABL, MLL vb.) belirlenir; risk grubu ve tedavi planı buna göre şekillenir.
- Lomber ponksiyon: Beyin omurilik sıvısı incelemesi — santral sinir sistemi tutulumu kontrol edilir.
Tedavi Protokolü (ALL Örneği)
Çocukluk çağı ALL tedavisi modern protokollerle üç ana fazda uygulanır:
| Faz | Süre | Hedef |
|---|---|---|
| İndüksiyon | 4-6 hafta | Hızlı remisyon (%95+ hedefi) |
| Konsolidasyon & CNS profilaksi | 8-12 ay | Kalan hücreleri yok etme, beyin yayılımını önleme |
| İdame | ~2 yıl | Düşük doz tedavi ile nüks önleme (evde, aylık kontrol) |
Yüksek risk grubunda veya nüks durumunda allojeneik kemik iliği nakli (KIT) gündeme gelebilir. Son yıllarda CAR-T hücre tedavileri de seçili pediatrik vakalarda uygulanmaya başlanmıştır.
Sıkça Sorulanlar
Çocuklarda lösemi belirtileri nelerdir?
Çocukta en sık görülen lösemi türü hangisidir?
Lösemi nasıl teşhis edilir?
Lösemi tedavisi nasıl uygulanır?
Lösemi geçen bir çocuk normal yaşam sürebilir mi?
Bilgi Sahibi Olun, Destek Olun
Lösemi tedavisi modern protokollerle çok yüksek başarı oranına sahip ama 2-3 yıllık süreç aile için ekonomik olarak çok zorlu. Bağışınızla bu süreci kolaylaştırabilirsiniz.
Bağış Sayfasına GitKaynaklar: T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü TKKS, TÜRK Pediatrik Hematoloji-Onkoloji Derneği yıllık raporları, NIH/NCI Childhood ALL Treatment PDQ guidelines, WHO IARC GLOBOCAN. Son güncelleme: 10 Mayıs 2026.